Bistrica se nalazi 135 kilometara od Beograda, nedaleko od regionalnog puta Petrovac – Žagubica. Selo krasi izvanredan prirodni ambijent protkan rekom Bistricom sa nizom bukova (slapova i vodopada). Predstavlja svojevrsni „muzej na otvorenom“, jer je bogata objektima tradicionalne arhitekture, među kojima su najzastupljenije vodenice (u selu ih ima 9 , od kojih je 8 još u funkciji). Deo sela je 1986. godine proglašen za kulturno dobro od velikog značaja – prostornu, kulturno-istorijsku celinu. Danas je Bistrica jedno od najznačajnijih lokaliteta kulturnog nasleđa u Evropi, koje treba očuvati, unaprediti i uključiti u održiv razvoj lokalne zajednice, jer je izabrana u „7 Most Endagered 2023“ Program „Europa Nostra“. Bistrica je i rodno selo prvog srpskog olimpijskog maratonca Dragutina Tomaševića, koji je učestvovao na Olimpijskim igrama u Stokholmu 1912. godine. Prati ga legenda da je bio čovek „sa dva srca“, a njemu u čast se svakog meseca maja organizuje Memorijalna međunarodna trka od Bistrice do Petrovca na Mlavi.
![](https://balkantrip.tv/wp-content/uploads/2024/05/SABOR-VODENICARA-1-1024x682.jpg)
Na Mali Uskrs, u nedelju 12. maja u Bistrici se održava „Sabor vodeničara i pomeljara“. Vodeničari su mnogobrojni vlasnici ovih preteča prehrambene industrije koji i danas neguju duh zajedništva i svojom magijom prave da „mesec u godini ima 40 dana“, a pomeljari možete biti svi vi koji poželite da sameljete brašno i uživate u gastro specijalitetima iz Bistrice. Šetnjom „Stazom vodenica“ čućete zanimljive priče lokalnih vodeničara, protkane anegdotama iz života ovih vrednih ljudi. Staza prolazi pored devet tradicionalnih objekata – drvenih vodenica u kojima se i danas melje brašno i vodi sve do stare Tomaške valjavice u kojoj se nekada valjalo sukno i „stvarala“ moda.
![](https://balkantrip.tv/wp-content/uploads/2024/05/SABOR-VODENICARA-3-1024x587.png)
Manifestacija počinje u 10 časova obilaskom „Ivkove vodenice“ koja je prva u nizu vodenica a završava kod crkve i saborišta gde će se u popodnevnim časovima održati kulturno-umetnički program. Ovde će svoje umeće prezentovati i Udruženja žena opštine Petrovac na Mlavi, kao i lokalni proizvođači i zanatlije.
PROGRAM MANIFESTACIJE
10.00h – Početak manifestacije – Ivkova vodenica
Manifestacija počinje kod „Ivkove vodenice“, obilaskom vodenice, posluženjem tradicionalnim specijalitetima od bistričkog brašna, pozdravnim govorom Gorice Marinković, predsednice Udruženja „Vodeničara i pomeljara“ i muzikom u izvođenju „Bistričkih trubača“.
![](https://balkantrip.tv/wp-content/uploads/2024/05/SABOR-VODENICARA-4-1024x580.png)
Oko 11.00h – centar sela Bistrica
Zvanično otvaranje manifestacije, obilazak Memorijalne sobe Dragutina Tomaševića i štandova Sportskog saveza i Turističke organizacije opštine Petrovac na Mlavi.
Oko 11.15h – nastavak obilaska vodenica
Šetnja „Stazom vodenica“ upoznaje posetioce manifestacije sa tradicionalnim objektima, vodeničarskom delatnošću i vodeničarima. Početak ovog zanimljivog puta kroz vreme počinje od Ivkove vodenice i vodi pored vodenica Milisavčića, Tomaške, Julanske, Velike, Pavićevske, Ružanske, Nedeljkove i Milanove, pored crkve, pa sve do Tomaške valjavice i vodopada.
![](https://balkantrip.tv/wp-content/uploads/2024/05/SABOR-VODENICARA-2-1024x613.png)
U popodnevnim časovima na Saborištu kod crkve planiran je kulturno-umetnički program u okviru ovogodišnjeg Takmičenja sela: proglašenje najbolje vodenice, najboljeg vodeničara i najlepše pomeljarke, takmičenje u ručnom krunjenju kukuruza, kao i tradicionalno vodeničarsko kolo.
Svi posetioci imaće prilike da tokom šetnje na više lokacija pored vodenica i na saborištu probaju tradicionalne gastro specijalitete našeg kraja.